Veelgestelde vragen

  • Organisatie

    • Wat is het doel van deze website?

      Het doel van de leeromgeving is het verspreiden, ontwikkelen en delen van kennis en ervaring door, en voor, betrokken partijen.

    • Wat houdt de Leeromgeving Wind op Land in?

      De leeromgeving bestaat uit een online platform met praktijkvoorbeelden en actuele informatie en verschillende bijeenkomsten op het gebied van wind op land. De leeromgeving is onderdeel van de milieustudie ‘Draagvlak en Participatie Wind op Land’. Deze milieustudie beoogt op verschillende manieren draagvlak voor, en participatie aan, wind op land projecten te bevorderen.

    • Waarom richten de Natuur- en Milieufederaties en Natuur & Milieu zich op een Leeromgeving Wind op Land?

      De Natuur- en Milieufederaties en Natuur & Milieu zetten zich in voor een duurzame energievoorziening. Wind op land is de goedkoopste vorm van duurzame elektriciteit en is daarom de eerst aangewezen techniek om duurzame elektriciteit te genereren. Windmolenprojecten hebben echter ook invloed op de omgeving Wij zetten ons daarom in dat bij windmolenprojecten de omgeving (omwonenden, natuur en landschap) betrokken wordt en deelt in de opbrengsten. Met deze leeromgeving willen wij kennis en ervaring hierover delen met alle betrokken partijen.

    • Wie financiert de Leeromgeving Wind op Land?

      De milieustudie waar de leeromgeving een onderdeel van is, wordt gefinancierd door het ministerie van Economische Zaken.

  • Windmolens algemeen

    • Hoe werkt een windmolen?

      Een windmolen heeft wieken. Deze wieken laten een generator draaien, een soort dynamo. De generator zet de draaiende beweging van de wieken om in elektrische stroom.

    • Hoe lang gaat een windmolen mee?

      De nieuwste varianten gaan zo’n 15 tot 20 jaar mee.

    • Hoeveel stroom produceert een windmolen?

      Een windmolen heeft een vermogen van ongeveer 3 MW, en levert daarmee per jaar ongeveer 6.6 miljoen KWh. NB: Windmolens worden steeds groter, dus dit zal in de (nabije) toekomst meer worden.

    • Hoeveel windmolens zijn nodig om een Nederlands huishouden van stroom te voorzien?

      Één windmolen van 3 MW levert stroom voor zo’n 2.000 huishoudens.

    • Kunnen we in plaats van hele grote windmolens niet beter meer kleine windmolens bouwen (die je niet zo ziet)?

      Nee, want grote windmolens leveren veel meer stroom dan kleine windmolens. Een windmolen van 180 meter bijvoorbeeld levert twee keer zoveel als een windmolen van 120 meter. Als we kiezen voor grotere molens hebben we dus minder molens nodig om dezelfde hoeveelheid elektriciteit op te wekken.

    • Kunnen we niet alle windmolens op zee bouwen, in plaats van op het land?

      Nee, om voldoende duurzame energie te produceren in de toekomst hebben we zowel windmolens op land, als op zee nodig. Het is dus niet ‘of-of’, maar ‘en-en’. Windenergie op zee is (nu) nog aanzienlijk duurder dan windenergie op land. In het Energieakkoord van 2013 is afgesproken dat dat er in 2020 6000 MW wind op land en 4500 MW wind op zee gerealiseerd moet zijn.

    • Windmolens staan toch een groot deel van de tijd stil, wat als ik dan juist stroom nodig heb? / wat als de wind niet waait? / kan windenergie opgeslagen worden?

      Wind is niet regelbaar, maar wel goed voorspelbaar. Op de momenten dat het niet waait, zijn er ook nog andere bronnen die ons stroomnetwerk voeden. Zo ben je altijd verzekerd van elektriciteit, zelfs als het even wat minder waait. Maar, Nederland is een écht windland: de molens leveren 80% van de tijd schone stroom.

      Daarnaast zullen we steeds slimmer met ons verbruik van energie omgaan (zie bijvoorbeeld: smart grids)  en gaan ontwikkelingen op het gebied van de opslag van energie snel.

    • Waarom zijn grotere windmolens zo efficiënt?

      Fabrikanten zijn in staat om steeds grotere windmolens te maken. Met grotere wieken kan een moderne windmolen relatief meer schone energie opwekken. Daarmee stijgt de CO2-winst nog verder. Ook zorgen grotere windmolens ervoor dat de kosten voor deze goedkoopste vorm van duurzame energie blijven dalen.

      Als de wieken van een windmolen twee keer zo groot worden, vangen zij niet twee keer maar vier keer zo veel wind. De oppervlakte van de cirkel die de wieken van een windmolen maken bestaat namelijk uit het kwadraat van de lengte van deze wieken (vermenigvuldigt met de constante waarde π).

      In deze infographic van NWEA is dit visueel weergegeven: http://www.nwea.nl/images/infographics/Waarom-grotere-windmolens.pdf.

    • Wat is de Nederlandse norm voor slagschaduw van windmolens?

      In Nederland geldt een strenge norm voor schaduw door wieken van windmolens. Huizen mogen over het gehele jaar genomen minder dan zes uur last hebben van deze zogeheten slagschaduw.

      Als de zon laag staat (in de ochtend en de avond) kan zo’n schaduw korte tijd op woningen vallen. Doordat wieken van windmolens draaien, varieert deze schaduw en dat kan hinderlijk zijn voor de bewoners.

      Daarom heeft de overheid een norm gesteld van maximaal 20 minuten slagschaduw per dag voor niet meer dan 17 dagen per jaar. In totaal dus minder dan 6 uur per jaar. Om de overlast te beperken kunnen moderne windmolens automatisch worden stilgezet als deze norm dreigt te worden overschreden.

      De regel voor slagschaduw is in deze infographic visueel weergegeven: http://nwea.nl/images/infographics/Windmolens-en-slagschaduw.pdf.

  • Economie en financiën

    • Hoe duur is windenergie?

      Windenergie is de goedkoopste bron van duurzame elektriciteit. Stroom uit kolen en gas is nog 3 à 4 cent per kWh goedkoper. Dat komt omdat er niet wordt betaald voor het opruimen van de vervuiling die fossiele brandstoffen veroorzaken. Denk aan luchtverontreiniging, afval, klimaatverandering etc. Volgens een grote Europese studie zou de prijs van kolenstroom met 3 à 4 cent per kWh stijgen, als je deze verborgen kosten meerekent. Als we alle kosten dus eerlijk berekenen is windenergie concurrerend met fossiele brandstoffen.

    • Draaien windmolens op subsidie?

      De kostprijs van windenergie op land is ongeveer 7 eurocent per kWh. De marktprijs (zonder belastingen) voor elektriciteit ligt rond de 4-5 cent per kWh. De Rijksoverheid stimuleert bedrijven via de subsidieregeling SDE+ om te investeren in windenergie. Dit doen ze door het verschil tussen de duurzame elektriciteitsprijs en de marktprijs te compenseren. Producenten van windstroom ontvangen ongeveer 2-3 cent subsidie per kWh elektriciteit die is geproduceerd gedurende een van tevoren vastgestelde periode, bijvoorbeeld 15 jaar.

  • Duurzaamheid en milieu

    • Kunnen we niet beter zonnepanelen plaatsen?

      Om genoeg schone stroom te produceren hebben we – naast wind – ook zon, water, aardwarmte en (duurzame) biomassa hard nodig. Windenergie is op dit moment de schoonste en goedkoopste optie voor duurzame energie. Zonne-energie is sterk in opkomst, maar momenteel nog duurder dan windenergie. Ook qua ruimtebeslag een goot verschil:  één windmolen levert net zoveel stroom als 12 voetbalvelden met zonnepanelen.

    • Zijn windmolens wel echt duurzaam? Kost het niet meer energie om windmolens te maken en aan het einde van hun leven weer af te breken, dan dat ze energie produceren?

      In de eerste 3- 6 maanden levert een molen al evenveel energie op als de productie en bouw heeft gekost. Daarna levert de molen nog 15 tot 20 jaar lang schone, CO2-vrije energie.

    • Waarom stoken we niet al onze kolencentrales op biomassa, in plaats van dat we het land vol zetten met windmolens?

      Er is niet voldoende duurzame, lokale biomassa voorradig hiervoor. Daarnaast kent de meeste biomassa hoogwaardigere toepassingen ten behoeve van de circulaire economie (bijvoorbeeld: in de bouw of productie).

    • Worden vogels / vissen niet gedood door windmolens?

      Ja, windmolens veroorzaken helaas sterfte onder vogels, bijvoorbeeld door aanvaringen met de wieken, en onder vissen, bijvoorbeeld door inmenging in hun leefgebied. Echter, windmolens zijn hiermee verantwoordelijk voor minder dan 1% van alle vogelslachtoffers. Uit een Canadese studie blijkt dat katten, botsingen met ramen in gebouwen en hoogspanningskabels meer dan 95% van alle vogelslachtoffers veroorzaken. Een andere belangrijke doodsoorzaak is het verkeer. Lees hier meer.

    • Kunnen we niet beter energie gaan besparen, bijvoorbeeld door middel van het plaatsen van isolatie, in plaats van het bouwen van windmolens?

      Energiebesparing is erg belangrijk om verdere opwarming van de aarde tegen te gaan. Maar er zal altijd energie nodig zijn. En dan is windenergie een goede optie, zeker in een windland als Nederland. Windenergie is schone en betaalbare energie die we zelf kunnen produceren.

  • Omgeving en beleid

    • Hoeveel lawaai maakt een windmolen?

      De draaiende rotorbladen en de bewegende delen van een windmolen, zoals de tandwielen, maken geluid. Dit geluid is niet constant, en hangt af van de windsnelheid. Er zijn wettelijke normen voor de hoeveel geluid die windturbines mogen maken. Een windmolen staat minimaal 300 meter van de dichtstbijzijnde huizen. Op die afstand hoor je ongeveer evenveel geluid als van je koelkast.

    • Profiteer ik ook mee als een windmolen bij mij in de buurt wordt geplaatst?

      Ja, dat kan. Omwonenden profiteren steeds vaker mee van de opbrengsten van windmolens, bijvoorbeeld doordat een deel van de opbrengst ten goede komt aan een fonds voor de omgeving of door mede-eigenaar van een stukje van de molen te worden.

    • Hoeveel windmolens moeten er in Nederland nog bij?

      In het SER-Energieakkoord is afgesproken dat er 6000 MW windenergie op land moet zijn gerealiseerd in 2020. Er staat nu ongeveer 2500 MW windvermogen. Er moet dus 3500 MW windvermogen bij komen. Dit zijn bijna 1200 windmolens van 3 MW.

    • Waarom wordt het plaatsen van alleenstaande windmolens ontmoedigd?

      We vinden met zijn allen landschap belangrijk. We zorgen graag voor een open en aantrekkelijk landschap. Door zorgvuldig om te gaan met de keuze voor locaties voor windmolens, spaar je het landschap zo veel mogelijk. Een rij of cluster windmolens past beter in het landschap dan een zelfde aantal alleenstaande molens.

    • Hoe hoog worden de windmolens op land?

      Windmolens worden steeds hoger en efficiënter. Waarom? De opbrengst neemt toe met het kwadraat van de rotordiameter. En de opbrengst neemt toe met de derde macht van de windsnelheid. Op grote hoogte waait het harder, en laag bij de grond veel remming van de wind.

    • (Hoe) heb ik inspraak op waar de windmolens geplaatst worden?

      Steeds meer initiatiefnemers, zowel burgerinitiatieven als commerciële partijen en overheden betrekken de omgeving bij de planvorming. Dit hebben ontwikkelaars afgesproken in de Gedragscode Wind op Land.